Badanie PSA: komu i kiedy?
Werdykt
Czerwone światłoZielone światłoŻółte światło
Wysokie PSA to od razu rak? Czerwone światło Nie. PSA to badanie krwi: białko prostaty, nie raka. Wynik rośnie też przy łagodnym rozroście prostaty i przy jej zapaleniu. Wynik ocenia lekarz, a raka potwierdza dopiero biopsja.
Zielone światło Komu: mężczyznom od 50. roku życia; od 45. roku życia, gdy w rodzinie był rak prostaty; od 40. roku życia przy mutacji genu BRCA2. Tak zalecają polscy urolodzy i onkolodzy mężczyznom, którzy znają korzyści i ryzyko badania. Jak często: zwykle co 2 lata; odstęp ustala lekarz po pierwszym wyniku.
Za darmo: lekarz rodzinny może zlecić PSA na NFZ. Po 50. roku życia badanie PSA jest też w programie „Moje Zdrowie” (bilans zdrowia co 3 lata).
Żółte światło Badać wszystkich mężczyzn? Badanie PSA prawdopodobnie zmniejsza liczbę zgonów na raka prostaty, ale prowadzi też do niepotrzebnego leczenia. Polskie towarzystwa nie zalecają badania wszystkich, dlatego decyzję podejmujesz razem z lekarzem.
Do lekarza, gdy często oddajesz mocz (także w nocy), strumień jest słaby albo przerywany lub w moczu jest krew. Podobne objawy daje też łagodny rozrost prostaty, dlatego ocenia je lekarz. Wczesny rak prostaty często nie daje objawów.
W 2023 r. rak prostaty był najczęstszym nowotworem u mężczyzn w Polsce: 23 710 nowych zachorowań (Krajowy Rejestr Nowotworów).
Źródła po polsku
- Polskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej i Polskie Towarzystwo Urologiczne, zalecenia dotyczące raka gruczołu krokowego (2024) https://journals.viamedica.pl/onkologia_w_praktyce_klin_edu/article/view/92325
- Ministerstwo Zdrowia (pacjent.gov.pl), „Rak prostaty – czy warto się badać” https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/rak-prostaty-czy-warto-sie-badac
- „Program Moje Zdrowie” https://pacjent.gov.pl/program-moje-zdrowie
- Krajowy Rejestr Nowotworów, „Gruczoł krokowy 2023” https://onkologia.org.pl/pliki/pl/arkusze-informacyjne/2023/Gruczol_krokowy_2023.pdf
- Ministerstwo Zdrowia, odpowiedź na interpelację nr 13866 (2025) https://api.sejm.gov.pl/sejm/term10/interpellations/attachment/ATTDPTK9N/i13866-o1.pdf
Zobacz film

Kliknij miniaturę, żeby obejrzeć film.
Sprawdzone: 02.11.2026
To nie jest porada medyczna. Przy objawach albo chorobie skontaktuj się z lekarzem.